Eşiniz size karşı boşanma davası açtıysa ilk yapmanız gereken, dava dilekçesinin size tebliğ edildiği günden itibaren 2 hafta içinde cevap dilekçesi vermektir (HMK m. 127). Davalı eş savunmasını, yetki itirazını ve delillerini bu süre içinde bildirir. Kendisi de boşanmak istiyor ya da tazminat, yoksulluk nafakası, velayet veya ziynet talep ediyorsa cevap dilekçesiyle birlikte karşı dava açar.
Süre kaçırılırsa davalı, davacının anlattığı olayların tamamını inkar etmiş sayılır (HMK m. 128); dava kendiliğinden kabul edilmiş olmaz. Ancak cevap vermeyen davalı, kendi anlatacağı olayları ve davacının kusurlarını sonraki aşamada kural olarak ileri süremez; yetki itirazı hakkını da kaybeder. Davalı ayrıca kendi boşanma davasını açabilir; bu durumda iki dosya birleştirilir.
Boşanma sürecinin tamamı hakkında genel bilgi için boşanma davaları sayfamıza bakabilirsiniz.

İçindekiler
- Cevap Süresi Ne Zaman Başlar?
- HMK Madde 127, 128 ve 133 Metni
- Cevap Dilekçesi Verilmezse Ne Olur?
- Cevap Dilekçesinde Neler Yer Alır?
- Dava Başka Bir Yerde Açıldıysa: Yetki İtirazı
- Boşanmak İstemiyorsanız: Davalının İtiraz Hakkı
- Boşanmayı Siz de İstiyorsanız: Kabul veya Karşı Dava
- Dava Sürerken İstenebilecek Tedbirler
- Dilekçeler Aşamasından Sonra Ne Olur?
- Sık Sorulan Sorular
Cevap Süresi Ne Zaman Başlar?
Cevap süresi 2 haftadır ve dava dilekçesinin davalıya tebliğ edildiği günden itibaren işler (HMK m. 127). Sürenin hesabında belirleyici olan, evrakı okuduğunuz gün değil, kanuna göre tebliğin yapılmış sayıldığı gündür:
- Elden tebliğ: Evrakı imzayla teslim aldığınız gün tebliğ tarihidir.
- Muhtara bırakılan tebligat: Adreste kimse bulunamazsa evrak muhtara bırakılır ve kapıya ihbarname yapıştırılır. Bu durumda ihbarnamenin kapıya yapıştırıldığı gün tebliğ tarihi sayılır; evrakı muhtardan sonradan almak süreyi uzatmaz (Tebligat Kanunu m. 21).
- Elektronik tebligat: Elektronik tebligat adresiniz varsa tebligat, adresinize ulaştığı günü izleyen 5. günün sonunda yapılmış sayılır (Tebligat Kanunu m. 7/a).
Cevap dilekçesinin 2 hafta içinde hazırlanması çok zor ya da imkansızsa ek süre istenebilir. Talep, 2 haftalık süre dolmadan mahkemeye yapılmalıdır. Mahkeme talebi uygun bulursa bir defaya mahsus ve 1 ayı geçmemek üzere ek süre verir; ek süre, asıl cevap süresinin bittiği günden itibaren işler. Ek süre vermek mahkemenin takdirindedir (HMK m. 127).
HMK Madde 127, 128 ve 133 Metni
Cevap süresini, cevap verilmemesinin sonucunu ve karşı davanın süresini düzenleyen Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümleri şöyledir:
HMK Madde 127 – Cevap dilekçesini verme süresi
(1) Cevap dilekçesini verme süresi, dava dilekçesinin davalıya tebliğinden itibaren iki haftadır. Ancak, durum ve koşullara göre cevap dilekçesinin bu süre içinde hazırlanmasının çok zor yahut imkânsız olduğu durumlarda, yine bu süre zarfında mahkemeye başvuran davalıya, cevap süresinin bitiminden itibaren işlemeye başlamak, bir defaya mahsus olmak ve bir ayı geçmemek üzere ek bir süre verilebilir. Ek cevap süresi talebi hakkında verilen karar taraflara derhâl bildirilir.
HMK Madde 128 – Süresinde cevap dilekçesi verilmemesinin sonucu
(1) Süresi içinde cevap dilekçesi vermemiş olan davalı, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkâr etmiş sayılır.
HMK Madde 133 – Karşı davanın açılması ve süresi
(1) Karşı dava, cevap dilekçesiyle veya esasa cevap süresi içinde ayrı bir dilekçe verilmek suretiyle açılır.
Cevap Dilekçesi Verilmezse Ne Olur?
Süresinde cevap dilekçesi vermeyen davalı, davacının dava dilekçesinde anlattığı olayların tamamını inkar etmiş sayılır (HMK m. 128). Yani dava kendiliğinden kabul edilmiş olmaz; davacı iddialarını yine ispatlamak zorundadır. Boşanma davasında hâkim, boşanma sebebinin dayandığı olguların varlığına vicdanen kanaat getirmedikçe bunları ispatlanmış sayamaz (TMK m. 184).
Cevap vermeyen davalı, kendi anlatacağı olayları ve davacının kusurlarını sonraki aşamada kural olarak ileri süremez. Dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra savunma, karşı tarafın açık muvafakati olmadıkça genişletilemez veya değiştirilemez (HMK m. 141).
Ancak davalı ayrıca kendi boşanma davasını açabilir. Bu dava asıl davayla birleştirilir ve davalı, davacının kusurlu davranışlarını ve kendi anlatacağı olayları bu davanın dilekçesinde ileri sürer (HMK m. 166).
Yetki itirazı ise yalnızca cevap dilekçesinde ileri sürülebilir (HMK m. 117); cevap verilmezse bu hak kaybedilir.
Cevap Dilekçesinde Neler Yer Alır?
Cevap dilekçesinin içeriği HMK m. 129’da sayılmıştır. Boşanma davasında özellikle şunlara dikkat edilir:
- Davacının ileri sürdüğü olaylara tek tek cevap verilir.
- Savunmanın dayandığı olaylar sıra numarası altında, açık özetler halinde yazılır. Davacının kusurlu davranışları da bu bölümde anlatılır.
- Her olayın hangi delille ispat edileceği gösterilir: tanıklar, yazışmalar, fotoğraflar, sağlık raporları, banka kayıtları gibi. Hukuka aykırı yolla elde edilen deliller mahkemece dikkate alınmaz (HMK m. 189/2); bu konuda çekişmeli boşanma yazımıza bakabilirsiniz.
- Talep sonucu açıkça yazılır; örneğin davanın reddi ve varsa dava süresince istenen tedbirler.
Dilekçede mahkemenin adı, tarafların adı ve adresi, T.C. kimlik numarası veya imza eksikse mahkeme eksikliğin giderilmesi için 1 haftalık süre verir. Bu sürede de giderilmezse cevap dilekçesi verilmemiş sayılır (HMK m. 130).
Dilekçede gösterilen ama henüz sunulmayan belgeler, ön inceleme davetiyesinin tebliğinden itibaren 2 haftalık kesin süre içinde mahkemeye verilir veya başka yerden getirtilmesi için gereken açıklama yapılır. Bu süre geçirilirse o delile dayanmaktan vazgeçilmiş sayılır (HMK m. 139 ve 140/5).
Dava Başka Bir Yerde Açıldıysa: Yetki İtirazı
Boşanma davası, eşlerden birinin yerleşim yerinde veya davadan önce son 6 aydan beri birlikte oturdukları yerde açılabilir (TMK m. 168). Davacı eşin kendi yerleşim yerinde açtığı dava bu nedenle yetkili mahkemededir; eşin başka bir şehre taşınıp orada dava açması tek başına yetkisizlik sebebi değildir.
Dava bu yerlerden hiçbirinde açılmamışsa davalı yetki itirazında bulunabilir. Boşanma davasında yetki kesin olmadığı için itiraz cevap dilekçesinde yapılmalı ve yetkili mahkeme de gösterilmelidir; aksi halde itiraz dikkate alınmaz (HMK m. 19/2). Süresinde itiraz edilmezse davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir (HMK m. 19/4). Cevap dilekçesi verildikten sonra, cevap süresi dolmamış olsa bile yetki itirazı ileri sürülemez (HMK m. 131).
Boşanmak İstemiyorsanız: Davalının İtiraz Hakkı
Davalı eşin boşanmaya karşı çıkması, davanın kendiliğinden reddedilmesini sağlamaz. Davacı, dayandığı boşanma sebebini ispatlamak zorundadır; evlilik birliğinin temelinden sarsılmasına dayanan davada mahkeme, ortak hayatın sürdürülmesinin eşlerden beklenip beklenemeyeceğine bakar.
Kanun bu davada davalıya ayrıca bir itiraz hakkı tanır: davacının kusuru daha ağırsa davalı açılan davaya itiraz edebilir (TMK m. 166/2). Ancak itiraz hakkın kötüye kullanılması niteliğindeyse ve evliliğin devamında davalı ile çocuklar için korunmaya değer bir yarar kalmamışsa mahkeme yine boşanmaya karar verebilir. İtirazın değerlendirilebilmesi için davacının daha ağır kusurlu olduğunu gösteren olayların cevap dilekçesinde anlatılması ve delillendirilmesi gerekir.
Dava reddedilir ve red kararı kesinleşirse, kesinleşme tarihinden başlayarak 1 yıl geçmesine rağmen ortak hayat yeniden kurulamamışsa evlilik birliği temelden sarsılmış sayılır ve eşlerden birinin istemi üzerine boşanmaya karar verilir (TMK m. 166/4). Bu süre 7532 sayılı Kanunla 3 yıldan 1 yıla indirilmiştir.
Boşanmayı Siz de İstiyorsanız: Kabul veya Karşı Dava
Davayı Kabul Etmek
Evlilik en az 1 yıl sürmüşse davalının davayı kabul etmesiyle evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır (TMK m. 166/3). Bu durumda boşanma sebebinin ayrıca ispatlanması gerekmez; kanun bu halde tarafların ikrarlarının hâkimi bağlamayacağı kuralının uygulanmayacağını açıkça belirtir. Hâkim boşanmaya karar vermeden önce tarafları bizzat dinler.
Karşı Dava Açmak
Davalı eş boşanmayı kendisi de istiyor ve davacının kusurlu olduğunu ileri sürüyorsa karşı dava açabilir. Karşı dava, cevap dilekçesiyle birlikte veya cevap süresi içinde ayrı bir dilekçeyle açılır (HMK m. 133). Asıl dava ile karşı dava birlikte görülür. Davalı eş aşağıdaki talepleri cevap dilekçesinde ileri süremez; bunlar için karşı dava açması gerekir:
- Tazminat: Maddi ve manevi tazminat. Ayrıntılar için boşanmada maddi ve manevi tazminat yazımıza bakabilirsiniz.
- Yoksulluk nafakası: Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek eşin istediği nafaka (TMK m. 175). Ayrıntılar için nafaka davaları yazımıza bakabilirsiniz.
- Velayet ve kişisel ilişki: Çocuğun velayetinin davalı eşe verilmesi ve çocukla kişisel ilişki düzeni. Bu konuda velayet davası ve çocukla kişisel ilişki yazılarımıza bakabilirsiniz.
- Ziynet: Düğünde takılan takıların iadesi; bu talep ayrı bir davayla da ileri sürülebilir. Bu konuda ziynet eşyası alacağı davası yazımıza bakabilirsiniz.
Davacı davadan feragat eder, davayı geri alır veya dava başka bir sebeple sona ererse karşı dava bundan etkilenmez ve görülüp karara bağlanır (HMK m. 134). Karşı dava açılmamışsa boşanmak isteyen davalı eşin ayrıca dava açması gerekir.
Karşı dava için de harç ve gider avansı yatırılır. Cevap süresi geçtikten sonra verilen karşı dava dilekçesindeki talepler dikkate alınmaz; bu yüzden ayrı bir boşanma davası açılıp davaların birleştirilmesi istenir (HMK m. 166).
Dava Sürerken İstenebilecek Tedbirler
Boşanma davası açılınca hâkim, dava süresince gerekli olan geçici önlemleri kendiliğinden alır. Kanun özellikle eşlerin barınmasını, geçimini, eşlerin mallarının yönetimini ve çocukların bakım ve korunmasını sayar (TMK m. 169). Davalı eş de bu konulardaki taleplerini mahkemeye bildirebilir.
- Tedbir nafakası: Dava süresince eşin ve çocukların geçimi için nafaka istenebilir.
- Konut: Aile konutunun ve ev eşyalarının dava süresince kim tarafından kullanılacağı konusunda tedbir istenebilir. Ev diğer eş adına kayıtlıysa tapuya aile konutu şerhi konulması da ayrıca değerlendirilmelidir.
- Çocuklar: Dava süresince çocuğun kimin yanında kalacağı ve diğer eşle nasıl görüşeceği tedbir olarak düzenlenebilir. Kalıcı düzenleme boşanma kararıyla yapılır.
- Şiddet ve tehdit: Şiddet veya şiddet tehlikesi varsa 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma kararı ayrıca istenebilir; bu karar için boşanma davasının açılmış olması gerekmez.
Dilekçeler Aşamasından Sonra Ne Olur?
Cevap dilekçesi davacıya tebliğ edilir. Davacı 2 hafta içinde cevaba cevap dilekçesi, davalı da bunun tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ikinci cevap dilekçesi verebilir (HMK m. 136). Taraflar bu dilekçelerle iddia ve savunmalarını serbestçe genişletebilir veya değiştirebilir; dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra bu imkan kapanır (HMK m. 141).
Dilekçeler aşamasından sonra mahkeme ön inceleme duruşması yapar. Bu duruşmada uyuşmazlık konuları tek tek belirlenir, taraflar sulhe teşvik edilir ve delillerin toplanmasına karar verilir (HMK m. 137 ve 140). Ardından tanıkların dinlendiği ve delillerin incelendiği tahkikat aşamasına geçilir. Davanın aşamaları ve süresi için çekişmeli boşanma yazımıza bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Dava dilekçesinin tebliğinden itibaren 2 haftadır. Cevap dilekçesinin bu sürede hazırlanması çok zor veya imkansızsa, süre dolmadan başvurulması şartıyla mahkeme bir defaya mahsus ve 1 ayı geçmemek üzere ek süre verebilir (HMK m. 127).
Evrak muhtara bırakılıp kapıya ihbarname yapıştırıldıysa ihbarnamenin yapıştırıldığı gün tebliğ tarihi sayılır (Tebligat Kanunu m. 21). Evrakı muhtardan sonradan almak süreyi uzatmaz.
Davacının anlattığı olayların tamamını inkar etmiş sayılırsınız (HMK m. 128); dava kendiliğinden kabul edilmiş olmaz. Ancak kendi anlatacağınız olayları ve davacının kusurlarını sonraki aşamada kural olarak ileri süremezsiniz; yetki itirazı hakkı da kaybedilir. Ayrıca kendi boşanma davanızı açabilirsiniz; bu dava asıl davayla birleştirilir ve davacının kusurları bu davada ileri sürülür.
Evet, ancak cevap dilekçesinde değil, karşı davayla. Karşı dava açan eş artık yalnızca davalı değil, davalı-karşı davacı sıfatını kazanır; tazminat ve yoksulluk nafakası gibi talepleri bu sıfatla ileri sürebilir. Boşanma davasında istenmeyen maddi ve manevi tazminat, boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren 1 yıl içinde ayrı bir davayla da istenebilir (TMK m. 178).
Karşı davayla. Yoksulluk nafakası, velayet, çocukla kişisel ilişki ve ziynet talepleri cevap dilekçesinde ileri sürülemez. Ziynet ayrıca ayrı bir davayla da istenebilir.
Davacı boşanma sebebini ispatlayamazsa dava reddedilir. Evlilik birliğinin temelinden sarsılmasına dayanan davada davacının kusuru daha ağırsa davalının davaya itiraz hakkı vardır. Bu itiraz hakkın kötüye kullanılması niteliğindeyse ve evliliğin devamında korunmaya değer bir yarar kalmamışsa boşanmaya yine karar verilebilir (TMK m. 166/2).
Dava eşinizin kendi yerleşim yerinde açıldıysa mahkeme yetkilidir (TMK m. 168). Dava ne sizin ne eşinizin yerleşim yerinde ne de son 6 ay birlikte oturduğunuz yerde açılmışsa cevap dilekçesinde yetkili mahkemeyi göstererek yetki itirazında bulunabilirsiniz (HMK m. 19/2).
Evet. Boşanma davası açılınca hâkim, dava süresince eşlerin geçimine ilişkin geçici önlemleri kendiliğinden alır (TMK m. 169); tedbir nafakası bu kapsamdadır. Boşanmadan sonrası için istenen yoksulluk nafakasını ise davalı eş karşı davayla ister.
Evliliğin 1 yıldan az sürmesi durumunda dava açılır davalı eş davayı kabul eder ve sonuç yine boşanma ile neticelenir. Evliliğin 1 yıldan fazla sürmesi durumunda da aynı durum geçerlidir ancak bu durumda davayı anlaşmalı boşanma davası olarak ve tarafların üzerinde anlaştıkları protokol ile açmak süreç için daha sağlıklıdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Her uyuşmazlık kendi koşullarına göre değerlendirilir.
Son güncelleme: 16 Kasım 2026. Hazırlayan: Avukat Mahmut Rasul Uyanık, Eskişehir Barosu.