Markalar, buluşlar ve yaratıcı fikirler, günümüzde işletmelerin rekabet gücünü belirleyen en önemli unsurlardan biridir.
Bu unsurların korunması ise Marka ve Patent Hukuku kapsamındaki düzenlemeler sayesinde mümkündür.
Türkiye’de marka ve patent hakları, 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ile güvence altına alınmış, tescil ve koruma işlemleri ise Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) tarafından yürütülmektedir.
Marka veya patent tescili yasal bir zorunluluk değildir; ancak hak sahipliğini ispatlamanın ve haksız kullanımlara karşı korunmanın en etkili yoludur.
Bununla birlikte, Türk Ticaret Kanunu’nun haksız rekabet hükümleri de tescilsiz markalar ve buluşlar için ek koruma sağlar.
Marka Hukuku
Marka hukuku, bir işletmenin mal veya hizmetlerini diğerlerinden ayıran işaretlerin korunmasıyla ilgilenir.
Bir marka sadece bir isim ya da logo değildir; bir işletmenin itibarı, güvenilirliği ve ayırt edici kimliğidir.
Marka Tescilinin Faydaları
- Markanın size ait olduğunu resmi olarak belgelendirir.
- Taklit veya benzer markalara karşı hızlı hukuki koruma sağlar.
- Lisans, devir ve franchising gibi ticari avantajlar yaratır.
- Ulusal ve uluslararası düzeyde marka bilinirliği sağlar.
Tescilsiz markalar da belirli durumlarda korunabilir. Örneğin uzun süreli kullanım veya tanınmışlık varsa, TTK’nın haksız rekabet hükümleri devreye girebilir.
Ancak bu durumda ispat yükü ağırdır; bu nedenle marka tescili her zaman daha güçlü bir koruma sağlar.
Marka Tescil Süreci Nasıl İşler?
Marka tescil başvurusu, TÜRKPATENT üzerinden yapılır ve genellikle şu adımları içerir:
- Benzerlik Araştırması: Başvuru öncesinde markanın daha önce tescil edilip edilmediği kontrol edilir.
- Başvuru: Marka adı, sınıf seçimi, logo ve başvuru sahibine ilişkin bilgilerle birlikte başvuru yapılır.
- Şekli İnceleme: TÜRKPATENT, başvurunun usule uygun olup olmadığını değerlendirir.
- Yayın ve İtiraz Süreci: Başvuru, Resmî Marka Bülteni’nde yayınlanır. Üç ay içinde üçüncü kişiler itiraz edebilir.
- Tescil Belgesi: İtiraz gelmez veya reddedilirse marka tescil edilir ve 10 yıl süreyle korunur.
Marka tescili 10 yılda bir yenilenebilir ve süresiz olarak korunabilir. Bu da markanın uzun vadede kalıcı bir değer haline gelmesini sağlar.
Patent Hukuku: Buluşlarınızın Yasal Güvencesi
Patent hukuku, teknik yeniliklerin ve sanayiye uygulanabilir buluşların korunmasını düzenler.
Patent sahibi, buluşunu üretme, kullanma, satma ve başkalarının kullanmasını engelleme hakkına sahiptir.
Patent Tescilinin Sağladığı Faydalar
- Buluşun izinsiz kopyalanmasını veya kullanılmasını önler.
- Yatırım ve Ar-Ge faaliyetlerini korur.
- Şirket değerini artırır ve yatırımcı ilgisini çeker.
- Lisanslama yoluyla gelir elde etme fırsatı sağlar.
Patent koruması belirli bir süreyle sınırlıdır. Genellikle 20 yıl süresince geçerlidir ve sürenin sonunda kamuya açık hale gelir.
Patent Başvurusu Nasıl Yapılır?
Patent başvurusu da TÜRKPATENT aracılığıyla yapılır ve şu adımlardan oluşur:
- Ön Araştırma: Buluşun yenilik derecesi ve patentlenebilirliği araştırılır.
- Başvuru Dosyasının Hazırlanması: Teknik çizimler, açıklamalar ve istemler hazırlanır.
- İnceleme Süreci: TÜRKPATENT, başvuruyu teknik kriterler açısından değerlendirir.
- Tescil ve Yayın: Uygun bulunursa patent tescil edilir ve kamuya ilan edilir.
Uluslararası koruma için PCT (Patent İşbirliği Antlaşması) sistemi kullanılarak çok sayıda ülkede tek başvuruyla patent koruması sağlanabilir.
Haksız Rekabet ve Tescilsiz Hakların Korunması
Tescil yapılmamış olsa bile, Türk Ticaret Kanunu’nun 54. ve devamı maddeleri gereğince haksız rekabet hükümleriyle koruma mümkündür.
Örneğin bir işletme, yıllardır piyasada kullandığı markanın kötü niyetli şekilde başkası tarafından tescil edilmesi halinde dava açabilir.
Bu durumda mahkemeler, markanın tanınmışlığı, kullanım süresi, karıştırılma ihtimali ve dürüstlük kuralına aykırılık gibi unsurları değerlendirir.
Ancak bu tür davalarda ispat yükü tamamen markayı fiilen kullanan tarafa aittir.
Bu yüzden tescil işlemi hem daha güvenli hem de hızlı bir koruma sağlar.
Marka ve Patent Davaları Nasıl Açılır?
Marka veya patent hakkı ihlal edildiğinde açılabilecek davalar şunlardır:
- Haksız kullanımın durdurulması davası
- Tazminat davası (maddi ve manevi zararlar)
- Tescilin hükümsüzlüğü davası
- Lisans sözleşmesinin ihlali davası
Bu davalar genellikle Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemeleri‘nde açılır.
Delil toplama, ihtiyati tedbir kararı talebi ve bilirkişi incelemeleri sürecin önemli adımlarıdır.
Bu tür davalarda marka ve patent hukuku alanında uzman bir avukat desteği almak, hem davanın stratejisini doğru kurmak hem de olası hak kayıplarını önlemek açısından büyük önem taşır.
Sonuç: Fikri Haklarınızı Güvence Altına Alın
Marka ve patent hakları, sadece hukuki belgeler değil; bir işletmenin geleceğini temsil eden değerlerdir.
Tescil işlemleri zorunlu olmasa da, hem ulusal hem de uluslararası alanda hakların ispatı ve korunması açısından en etkili yöntemdir.
Bununla birlikte, haksız rekabet hükümleri de tescilsiz kullanımda ek bir koruma sağlar.
En ideal strateji, tescil işlemlerini zamanında tamamlamak ve olası ihlallere karşı hukuki danışmanlık almaktır.
Unutmayın: Fikri haklarını koruyan işletmeler, sadece ürünlerini değil, markalarını ve itibarlarını da güvence altına alır.
Marka ve Patent Hukuku Kapsamında Hizmetlerimizden Bazıları Şunlardır:
- Know-how sözleşmeleri,
- Marka ve patent başvuruları,
- Maddi tazminat davaları,
- Manevi tazminat davaları,
- İtibar tazminatı,
- Tecavüzün tespiti davaları,
- Tecavüzün men’i davaları,
- Marka devri,
- Taklit markadan doğan tazminat davaları,
- Taklit markalı malların gümrüklerde el konulması işlemleri,
- Patente tecavüzün durdurulması,
- Tecavüzün mevcut olmadığı hakkındaki davalar hususlarında Eskişehir ve yakın illerde avukatlık ve danışmanlık hizmet vermekteyiz.