Kamu hizmetinden yararlanma hakkının engellenmesi suçu TCK m. 113’te düzenlenmiştir. Düzenleme şu şekildedir:
- Cebir veya tehdit kullanılarak ya da hukuka aykırı başka bir davranışla;
- Bir kamu faaliyetinin yürütülmesine,
- Kamu kurumlarında veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarında verilen ya da kamu makamlarının verdiği izne dayalı olarak sunulan hizmetlerden yararlanılmasına, engel olunması halinde, fail hakkında iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
- Suçun konusunun sağlık hizmeti olması hâlinde, verilecek ceza altıda biri oranına kadar artırılır.
Şikayet ve Yargılama Süreci
Kamu hizmetinden yararlanma suçu şikayete tabi olmaksızın re’sen soruşturulup kovuşturulur. Uzlaştırma hükümleri bu suç bakımından uygulama alanı bulmayacaktır. Cezası 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezasıdır. Bu suç ile ilgili yargılama yapmaya asliye ceza mahkemeleri görevlidir.
Kamu Hizmetinden Yararlanma Hakkının Engellenmesi Suçu Nitelikli Halleri
- Bu suçun;
- Silahla,
- Kişinin kendisini tanınmayacak bir hale koyması suretiyle, imzasız mektupla veya özel işaretlerle,
- Birden fazla kişi tarafından birlikte,
- Var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten yararlanılarak,
- Kamu görevinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle,
İşlenmesi halinde, verilecek ceza bir kat artırılır.
- Bu suçların işlenmesi sırasında kasten yaralama suçunun neticesi sebebiyle ağırlaşmış hallerinin gerçekleşmesi durumunda, ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır.
Emsal Yargıtay Kararları
YARGITAY 4. CEZA DAİRESİ Esas Numarası: 2022/1670 Karar Numarası: 2024/15325 Karar Tarihi: 26.11.2024
Kamu hizmetinden yararlanma hakkının engellenmesi suçu
HÜKÜMLER : Mahkumiyet
Yapılan ön inceleme neticesinde; bozma üzerine sanık hakkında kurulan hükümlerin temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükümleri temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteminin süresinde yapıldığı, temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
Yerel Mahkemenin kararı ile kamu hizmetlerinden yararlanma hakkının engellenmesi ve hakaret suçlarından mahkumiyet kararları verilmiştir.
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Sanığın temyiz istemi özetle; engelli olduğuna, yıllardır psikolojik ilaçlar kullandığına, hükmün bozulmasına yöneliktir.
III. GEREKÇE
A. Hakaret Suçundan Kurulan Hüküm Yönünden
Sanığa hakaret eylemiyle ulaşılan çözümü haklı kılıcı zorunlu öğelerinin ve bu eylemin sanık tarafından işlendiğinin Kanun’a uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı,
Eylemin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanun’da öngörülen suç tipine uyduğu,
Cezanın kanuni bağlamda uygulandığı anlaşıldığından,
Yapılan incelemede isabetsizlik görülmemiştir.
B. Kamu Hizmetlerinden Yararlanma Hakkının Engellenmesi Suçundan Kurulan Hüküm Yönünden
Sanığın üzerine atılı, kamu kurumu faaliyetini cebir veya tehdit kullanarak ya da hukuka aykırı başka bir davranışla engellenmesi suçunun oluşması için sanığın eylemi sonucu kamu kurum veya kuruluşunun faaliyetinin kesilmesi, durmuş olması veya faaliyete belli bir süre ara verilmesinin gerekmesi karşısında; sanığın ihtiyacı olmadığı halde 155 acil çağrı merkezini meşgul etmek şeklindeki eyleminde ilgili kurumun ne şekilde faaliyetinin kesildiği, durduğu veya faaliyete belli bir süre ara verildiği açıklanıp tartışılmadan, yasal ve yeterli olmayan gerekçeyle sanığın mahkumiyetine karar verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.
IV. KARAR
A. Hakaret Suçundan Kurulan Hüküm Yönünden
Gerekçe bölümde açıklanan nedenle Yerel Mahkemenin kararında sanık tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığından temyiz sebeplerinin reddiyle HÜKMÜN, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,
B. Kamu Hizmetlerinden Yararlanma Hakkının Engellenmesi Suçundan Kurulan Hüküm Yönünden
Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Yerel Mahkemenin kararına yönelik sanığın temyiz isteği yerinde görüldüğünden HÜKMÜN, 1412 sayılı Kanun’un 321. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 26.11.2024 tarihinde karar verildi.
YARGITAY 4. CEZA DAİRESİ Esas Numarası: 2023/8348 Karar Numarası: 2023/21022 Karar Tarihi: 13.09.2023
Kamu hizmetinden yararlanma hakkının engellenmesi suçu
HÜKÜMLER : Beraat, hükmün açıklanmasının geri bırakılması
Suçtan doğrudan zarar gören … Büyükşehir Belediye Başkanlığı’na duruşma davetiyesi gönderilmediği ve bu suretle suçtan zarar görenin duruşmadan yöntemince haberdar edilmediği anlaşılmakla, katılan sıfatını alabilecek şekilde suçtan doğrudan zarar gören … Büyükşehir Belediye Başkanlığı’nın hükümleri temyiz hakkı bulunduğu belirlenmiştir.
Sanıklar hakkında tehdit ve hakaret suçlarından, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 231. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlarının, aynı Kanun’un 231. maddesinin on ikinci fıkrası gereği itiraz yoluna tabi olduğu, temyizinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır.
Kamu hizmetlerinden yararlanma hakkının engellenmesi ve mala zarar verme suçlarından doğrudan zarar görmeyen …’nun davaya katılma ve 5271 sayılı Kanun’un 260. maddesinin birinci fıkrası gereği sanıklar hakkındaki hükümleri temyize hak ve yetkisinin olmadığı anlaşılmıştır.
Sanıklar hakkında kamu hizmetlerinden yararlanma hakkının engellenmesi ve mala zarar verme suçlarından kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanunun 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir oldukları, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun’un 260. maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz eden … Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekilinin hükümleri temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310. maddesi gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317. maddesi gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
- Yerel Mahkemece sanıklar hakkında tehdit suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 106. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi ile 29 ve 62. maddeleri uyarınca neticeten hükmolunan 1 yıl 3 ay hapis cezalarına ilişkin 5271 sayılı Kanun’un 231 inci maddesinin beşinci fıkrası gereği hükmün açıklanmasının geri bırakılması,
- Yerel Mahkemece sanıklar hakkında hakaret suçundan 5237 sayılı Kanun’un 125 inci maddesinin birinci ve dördüncü fıkraları ile 129 uncu maddesinin birinci fıkrası ve 62. maddesi uyarınca neticeten hükmolunan 1300 TL adli para cezalarına ilişkin 5271 sayılı Kanunun 231 inci maddesinin beşinci fıkrası gereği hükmün açıklanmasının geri bırakılması,
- Yerel Mahkemece sanıklar hakkında 5237 sayılı Kanun’un 113 üncü maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen kamu hizmetlerinden yararlanma hakkının engellenmesi suçundan, 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca beraat,
- Yerel Mahkemece sanıklar hakkında 5237 sayılı Kanun’un 152. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde düzenlenen mala zarar verme suçundan, 5271 sayılı Kanun’un 223. maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca beraat kararı verilmiştir.
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
A. Katılan … Vekilinin Temyiz İsteği
Sanıklar hakkında kamu hizmetlerinden yararlanma hakkının engellenmesi ve mala zarar verme suçlarından beraat kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu; tehdit ve hakaret suçlarında ise haksız tahrik hükümlerinin ve takdiri indirimin uygulanmaması gerektiği, alt sınırdan ceza tayin edilmesi ve seçimlik cezalardan adli para cezasının tercih edilmesi ile hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının usul ve yasaya aykırı olduğu, tehdit suçunun bıçakla işlenmesine karşın 5237 sayılı Kanun’un 106 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinin uygulanmaması ve hakaret suçundan kurulan hükümde aynı Kanun’un 43 üncü maddesinin birinci fıkrasının uygulanmamasının bozmayı gerektirdiğine vesaire ilişkindir.
B. Suçtan Zarar Gören … Büyükşehir Belediye Başkanlığı Vekilinin Temyiz İsteği
Kararın usul ve yasaya aykırı olduğu, aşamalarda beyanlarının alınmadığı, kendilerine herhangi bir bildirim veya çağrı kağıdının ulaşmadığı, suçtan zarar gören sıfatlarının bulunduğu, bu suretle 5271 sayılı Kanun’un ilgili maddelerinde öngörülen haklardan yararlanamadıklarına vesaire ilişkindir.
III. OLAY VE OLGULAR
Katılan …’nun içerisinde yolcu olduğu halde kullandığı belediye otobüsü ile seyri sırasında, katılan ile sanıklar arasında tartışma çıktığı, sanıkların katılana “O… çocuğu” diyerek hakaret ettikleri ve belediye otobüsüne yumrukları ile vurdukları, katılanın kullandığı aracın kapılarını kapatarak görevine devam ettiği, sanıkların bu sefer araçlarına binerek katılanın kullandığı belediye otobüsünü takip ettikleri, katılanın trafik ışıklarında otobüsü yavaşlattığı sırada kullandıkları araç ile katılanın kullandığı otobüsün önünü kesmeye çalıştıkları, bu esnada sanık …’nın aracından inerek belediye otobüsünün cam sileceğini bükmek suretiyle zarar verdiği, katılanın sanıklardan kurtulmak için otobüsü tekrar hareket ettirdiği, sanıkların yine takip ettikleri ve araçlarını otobüse sürterek zarar verdikleri, yine otobüsün önünü kesip durdurdukları ve katılanın ifa ettiği kamu hizmetini engelledikleri, katılana elde edilemeyen bıçağı çekip “Sana göstereceğiz.” sözleriyle birlikte tehdit ile sinkaflı küfürlerle hakaretleri devam ettikleri esnada otobüsü yumrukladıkları, otobüste bulunan yolcuların korkarak çığlık atmaları üzerine katılanın tekrar otobüsü hareket ettirerek olay yerinden uzaklaştığı iddia edilmiştir.
IV. GEREKÇE
A. Tehdit ve Hakaret Suçları Yönünden
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlarının; Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 03.02.2009 tarihli ve 2008/11-250 Esas, 2009/13 Karar sayılı kararı ile 5271 sayılı Kanun’un 231. maddesinin on ikinci fıkrası gereği itiraz yoluna tabi oldukları ve bu kanun yolunun da tüketilmiş olduğu anlaşılmıştır.
B. Katılan … Vekilinin Kamu Hizmetlerinden Yararlanma Hakkının Engellenmesi ve Mala Zarar Verme Suçları Yönünden
… Büyükşehir Belediyesi tarafından Mahkemeye gönderilen 05.10.2015 havale tarihli yazı içeriğine göre suça konu otobüsün … Büyükşehir Belediyesi’ne ait olduğunun belirtilmesi karşısında, atılı suçlardan doğrudan zarar görmeyen …’nun davaya katılma ve 5271 sayılı Kanun’un 260. maddesinin birinci fıkrası gereği sanıklar hakkındaki hükümleri temyize hak ve yetkisinin olmadığı, Mahkemece Kanuna aykırı gerekçeyle kamu davasına katılan olarak kabulünün, şikâyetçiye bu niteliği ve dolayısıyla Kanun yoluna başvurma hak ve yetkisini kazandırmadığı, hükümlerin, karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Kanun’un 305 inci maddesinin birinci fıkrası gereği resen temyize de tabi olmadığı anlaşılmakla, şikâyetçi … vekilinin temyiz isteğinin reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
B. Kamu Hizmetlerinden Yararlanma Hakkının Engellenmesi ve Mala Zarar Verme Suçları Yönünden … Büyükşehir Belediye Başkanlığı Vekilinin Temyizine İlişkin
- Sanığın yargılama konusu eylemleri için, 5237 sayılı Kanun’un 113 üncü maddesinin birinci fıkrası ile 152. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca belirlenecek cezaların türü ve üst haddine göre aynı Kanun’un 66. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi gereği 8 yıllık olağan zamanaşımı süresinin öngörüldüğü anlaşılmıştır.
- 5237 sayılı Kanun’un 67. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca zamanaşımı süresini kesen son işlemin sanığın 19.03.2015 tarihli sorguları olduğu ve bu tarihten temyiz incelemesi tarihine kadar 8 yıllık olağan zamanaşımı süresinin gerçekleşmiş olduğu belirlenmiştir.
V. KARAR
A. Sanıklar Hakkında Tehdit ve Hakaret Suçlarından Kurulan Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararı Yönünden
Gerekçe bölümünün (A) bendinde açıklanan nedenle katılan … vekilinin kanun yolu başvurusu itiraz merciince incelenmesi gerektiğinden esası incelenmeyen dava dosyasının, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle Mahkemesine iadesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
B. Katılan … Vekilinin Temyizi Yönünden
Gerekçe bölümünün (B) bendinde açıklanan nedenle Yerel Mahkemenin kararına yönelik şikâyetçi … vekilinin temyiz isteğinin, 1412 sayılı Kanun’un 317. maddesi gereği oy birliğiyle REDDİNE,
C. Suçtan Zarar Gören … Büyükşehir Belediye Başkanlığı Vekilinin Temyizi Yönünden
Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Yerel Mahkemenin kararına yönelik suçtan zarar gören vekilinin temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükümlerin, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesinin birinci fıkrası gereği BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 322 nci maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinin verdiği yetkiye dayanılarak sanıklar hakkındaki kamu davalarının 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin sekizinci fıkrası gereği gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle, Tebliğname’ye kısmen uygun olarak, oy birliğiyle DÜŞMESİNE, Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 13.09.2023 tarihinde karar verildi.
Eskişehir avukat Mahmut Rasul UYANIK saygıyla sunar.