Kamu görevlisinin ticareti suçu, bir kamu görevlisinin; yürüttüğü görevin sağladığı nüfuzdan yararlanarak, bir başkasına mal veya hizmet satmaya çalışmasıdır. Türk Ceza Kanunu madde 259’da düzenlenmiştir. Cezası 6 aya kadar hapis veya adli para cezasıdır.
Bu suç ile ilgili şu makalemize de bakabilirsiniz.
Madde Düzenlemesi
- Yürüttüğü görevin sağladığı nüfuzdan yararlanarak, bir başkasına mal veya hizmet satmaya çalışan kamu görevlisi, altı aya kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.
Emsal Yargıtay Kararları
YARGITAY 7. CEZA DAİRESİ Esas Numarası: 2021/20279 Karar Numarası: 2022/19159 Karar Tarihi: 26.12.2022
HÜKÜMLER : Sanık … hakkında malvarlığı değerlerini aklama ve kamu görevlisinin ticareti suçlarından açılan davaların düşmesine, 3628 sayılı Yasanın 12. maddesine muhalefet suçundan beraatine, 13. maddesine muhalefet suçundan hükümlülük; sanıklar …, …, …, … ve … hakkında malvarlığı değerlerini aklama, kamu görevlisinin ticareti ve 3628 sayılı Yasaya muhalefet suçlarından beraatlerine
TEMYİZ EDENLER : O yer Cumuhriyet Savcısı, sanık … müdafii
Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;
Sanık … üzerine atılı suçların soruşturma ve kovuşturmasının genel hükümlere göre yapılacağı ve soruşturma izni alınmasına gerek olmadığı anlaşıldığından, sanık hakkında Ondokuzmayıs Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından soruşturma izni istendiği 13.07.2010 ile 19 Mayıs Kaymakamlığı tarafından soruşturma izni verilmemesine karar verildiği 20.09.2010 tarihleri arasında zamanaşımının durmayacağı kabul edilerek yapılan incelemede;
I) Sanık … hakkındaki kamu görevlisinin ticareti ve suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçlarından verilen düşme kararları ile sanık … hakkındaki 3628 sayılı Yasanın 12. maddesine muhalefet suçundan, sanık … hakkındaki suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama ve 3628 sayılı Yasanın 13. maddesine muhalefet suçlarından, sanık … hakkındaki suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçundan, sanıklar … ve … hakkındaki kamu görevlisinin ticareti suçlarından verilen beraat hükümlerine yönelik o yer Cumhuriyet Savcısının temyiz istemlerine ilişkin olarak;
5237 sayılı Yasanın 282. maddesinde düzenlenen suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçunun yaptırımı “…iki yıldan beş yıla kadar hapis ve yirmibin güne kadar adlî para cezası…” iken, 09/07/2009 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 5918 sayılı Yasanın 5. maddesi ile “…üç yıldan yedi yıla kadar hapis ve yirmibin güne kadar adlî para cezası …” olarak değiştirilerek cezanın artırıldığı anlaşılmakla, bu suç yönünden suç tarihinde yürürlükte olan 5918 sayılı Yasanın 5. maddesi ile değiştirilmeden önceki halinin sanıklar lehine olduğu cihetle;
Sanıklara isnat edilen suçların cezalarının üst hadlerine göre davaların 5237 sayılı TCK’nın 66/1-e maddesinde öngörülen 8 yıllık olağan süresine tabi bulunması, zamanaşımını kesen son işlem olan sanıkların savunmasının alındığı 19.09.2011 tarihinden inceleme tarihine kadar 8 yıllık asli zamanaşımı süresinin geçmiş olduğunun anlaşılması,
II) Sanık … hakkındaki 3628 sayılı Yasanın 13. maddesine muhalefet suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik sanık müdafiinin temyiz istemine ilişkin olarak;
Suç tarihi ile sanığa isnat edilen suçun cezasının türü ve üst haddine göre davanın 5237 sayılı TCK’nın 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen 12 yıllık uzatılmış zamanaşımı süresine tabi bulunması, suç tarihinden inceleme tarihine kadar 12 yıllık uzatılmış zamanaşımı süresinin geçmiş olduğunun anlaşılması
Bozmayı gerektirmiş, o yer Cumhuriyet Savcısı ve sanık … müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’nun 321. maddesi uyarınca, isteme uygun olarak BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, CMUK’nun 322. maddesinin verdiği yetkiyle, 5271 sayılı CMK’nun 223/8. maddesi uyarınca zamanaşımı sebebiyle kamu davalarının DÜŞMESİNE,
III) Sanık … hakkındaki suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçundan kurulan beraat hükmüne yönelik o yer Cumhuriyet Savcısının temyiz istemine ilişkin olarak;
Hükümden sonra, sanık …’un 16.12.2019 tarihinde vefat ettiği UYAP sisteminden temin edilen nüfus kaydından anlaşıldığından, bu husus mahallinde araştırılarak sonucuna göre 5237 sayılı TCK’nun 64 ve 5271 sayılı CMK’nun 223/8. maddeleri uyarınca bir karar verilmesi lüzumu,
Bozmayı gerektirmiş, o yer Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 26.12.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
YARGITAY 5. CEZA DAİRESİ Esas Numarası: 2017/5860 Karar Numarası: 2017/5144 Karar Tarihi: 04.12.2017
İftira suçundan müşteki şüpheli … ile basit tehdit ve kamu görevlisinin ticareti suçlarından müşteki şüpheli … haklarında yürütülen soruşturma evresi sonucunda, Seydişehir Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 15/02/2016 tarihli ve 2015/278 soruşturma, 2016/228 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karar sonrasında, müşteki şüpheli … müdafii tarafından diğer müşteki şüpheli … hakkında verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kaldırılmasına yönelik itirazın reddine ilişkin Seydişehir Sulh Ceza Hakimliğinin 15/03/2016 tarihli ve 2016/179 değişik iş sayılı kararının;
Dosya kapsamına göre, müşteki şüpheli …’ın diğer müşteki şüpheli …’ın emniyet amiri sıfatını kullanarak Seydişehir İlçe Emniyet Müdürlüğünde çalışan memurlara patates sattığı iddialarını, tanık olarak ifadelerine başvurulan … ve …’un doğrulamaları karşısında, müşteki şüpheli … hakkında kamu görevlisinin ticareti suçundan toplanan delillerin kamu davası açılmasını gerektirir nitelikte bulunduğu ve bu delillerin mahkemesince değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden, merciince yapılan itirazın bu yönden kabulü yerine reddine karar verilmesinde isabet görülmediğinden bahisle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca bozulması lüzumu … Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü ifadeli, 19/08/2016 gün ve 94660652-105-42-5825-2016-Kyb sayılı Kanun yararına bozmaya atfen Yargıtay C.Başsavcılığından tebliğname ile Daireye ihbar ve dava evrakı ile birlikte tevdii kılınmakla gereği düşünüldü:
Kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname münderecatı yerinde görüldüğünden talebin kabulü ile kamu görevlisinin ticareti suçundan şüpheli … hakkında Seydişehir Sulh Ceza Hakimliğince verilen 15/03/2016 tarihli ve 2016/179 Değişik İş sayılı Kararın CMK’nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma sebebine nazaran müteakip işlemlerin merciince yapılmasına, dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİİNE, 04/12/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
YARGITAY 5. CEZA DAİRESİ Esas Numarası: 2014/8054 Karar Numarası: 2014/8673 Karar Tarihi: 17.09.2014
ÖZETİ: Somut olayımızda B… Üniversitesinde idari personel olduğu anlaşılan sanığın internet üzerinde kozmetik ürün satmasında atılı suçun açıklanan unsurlarının gerçekleşmediği, koşulların varlığı halinde disiplin suçunun oluşabileceği, açıklanan nedenler karşısında kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname münderecatı yerinde görüldüğünden Büyükçekmece 2. Sulh Ceza Mahkemesince kesin olarak verilen 25.12.2012 tarihli ve 2010/4958 Esas, 2012/4200 Karar sayılı Kararın 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesinin 3. fıkrası uyarınca bozulmasına, aynı maddenin 4. fıkra ( d ) bendinin verdiği yetkiyle; unsurları oluşmayan kamu görevlisinin ticareti suçundan sanığın CMK’nın 223/2-a maddesi uyarınca beraatine, dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay C. Başsavcılığına tevdiine karar verilmiştir.
Kamu görevlisinin ticareti suçundan sanık Nuray’ın, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 259. maddesi uyarınca 600,00 Türk Lirası adli para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Büyükçekmece 2. Sulh Ceza Mahkemesinin 25.12.2012 tarihli ve 2010/4958 Esas, 2012/4200 sayılı Kararının;
Sanığın kamu görevlisi olarak çalıştığı B… Devlet Üniversitesinde mesai saatleri dahilinde kozmetik ürünleri pazarladığı gerekçesiyle atılı suçtan mahkumiyetine karar verilmiş ise de; atılı suçun kurucu unsuru olan kamusal nüfuzun kullanılması fiilinin anlatılan olayda oluşmamasına rağmen sanığın beraati yerine yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmediğinden bahisle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü ifadeli 12.06.2014 gün ve 94660652-105-34-5914-2014-11915/40647 sayılı Kanun yararına bozmaya atfen Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye ihbar ve dava evrakı ile birlikte tevdii kılınmakla gereği düşünüldü:
KARAR : 5237 sayılı TCK’nın 259. maddesinde düzenlenen kamu görevlisinin ticareti suçunun oluşması için, sanığın görevinin sağladığı nüfuzdan yararlanarak başkasına mal ve hizmet satması gerektiği, bir kamusal faaliyetin yürütülmesine katılan veya bir kamu hizmetinden yararlanan kişilerin, kamu görevlisinin görevinin gereklerine aykırı işlem tesis etmesinden endişelenerek gerçekte almak istemedikleri mal veya hizmeti almak zorunda kalmalarını engellemek amacıyla bu düzenlemenin yapıldığı, somut olayımızda B… Üniversitesinde idari personel olduğu anlaşılan sanığın internet üzerinde kozmetik ürün satmasında atılı suçun açıklanan unsurlarının gerçekleşmediği, koşulların varlığı halinde disiplin suçunun oluşabileceği, açıklanan nedenler karşısında kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname münderecatı yerinde görüldüğünden,
SONUÇ : Büyükçekmece 2. Sulh Ceza Mahkemesince kesin olarak verilen 25.12.2012 tarihli ve 2010/4958 Esas, 2012/4200 Karar sayılı Kararın 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesinin 3. fıkrası uyarınca BOZULMASINA, aynı maddenin 4. fıkra ( d ) bendinin verdiği yetkiyle; unsurları oluşmayan kamu görevlisinin ticareti suçundan sanığın CMK’nın 223/2-a maddesi uyarınca BERAATİNE, dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİİNE, 17.09.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Eskişehir avukat Mahmut Rasul UYANIK saygıyla sunar.