Gerçeğe aykırı bilirkişilik veya tercümanlık suçu TCK m. 276’da düzenlenmiştir.
Düzenleme şu şekildedir:
- Yargı mercileri veya suçtan dolayı kanunen soruşturma yapmak veya yemin altında tanık dinlemek yetkisine sahip bulunan kişi veya kurul tarafından görevlendirilen bilirkişinin gerçeğe aykırı mütalaada bulunması halinde, üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
- Birinci fıkrada belirtilen kişi veya kurullar tarafından görevlendirilen tercümanın ifade veya belgeleri gerçeğe aykırı olarak tercüme etmesi halinde, birinci fıkra hükmü uygulanır.
Görüleceği üzere suçun cezası 3 yıldan 7 yıla kadar hapis cezasıdır.
Bu suç şikayete tabi olmayıp, re’sen soruşturulup kovuşturulur. Gerçeğe aykırı bilirkişilik ve tercümenlik suçu ile ilgili yargılama yapmaya Asliye ceza mahkemeleri görevlidir. Uzlaşma hükümleri bu suç bakımından uygulama alanı bulmaz.
Gerçeğe Aykırı Bilirkişilik veya Tercümanlık Suçu Madde Gerekçesi
Madde, bilirkişi ve tercümanların kasten gerçeği yanlış olarak yansıtmalarını, yanlış tercüme yapmalarını cezalandırmaktadır. Bilirkişinin, kendi bilgi ve değerlendirmesine göre vereceği mütalâanın sadece hatalı olması, kastın bulunmaması hâlinde suç oluşturmayacaktır.
Emsal Yargıtay Kararları
Yargıtay 4. Ceza Dairesi 2011/12424 E. , 2012/14551 K.
SUÇ : Gerçeğe aykırı bilirkişilik yapma HÜKÜM : Hükümlülük
Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:
Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi. Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.
Ancak; suça konu olay hakkında öncesine ait iki tane bilirkişi raporu bulunması ve raporların birincisinde maktule kusur verilmemesine karşın ikinci raporda maktule 3/8 oranında kusur verilmesi üzerine sanıkların yaptığı bilirkişilik sonucu ikinci rapor esas alınarak rapor düzenlendiği ve gerçeğe aykırı bilirkişilik suçunun kasten ve mütalaanın gerçeğe aykırı olduğunu bilerek işlenmesi gerektiği gözetildiğinde sanıklar hakkında yetersiz gerekçe ile mahkumiyet hükmü kurulması, yasaya aykırı, sanıklar … ve müdafii, … ile …’ın temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden onama düşüncesinin reddiyle HÜKÜMLERİN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesinden başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 11.06.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay 8. Ceza Dairesi 2017/14680 E. , 2020/15622 K.
SUÇ : Gerçeğe aykırı bilirkişilik veya tercümanlık yapma HÜKÜM : Mahkumiyet
Gereği görüşülüp düşünüldü:
Yerinde görülmeyen katılanın ve sanığın sair temyiz itirazlarının reddine, ancak; TCK.nın 276/1. maddesinde düzenlenen gerçeğe aykırı bilirkişilik suçu, yetkili merci, kişi veya kurul tarafından bilirkişi olarak atanan kişinin, bu görevinde gerçeğe aykırı mütalaa, düşünce açıklaması ile işlenmektedir.
Gerçeğe aykırı mütalaa verilmesi fiili, gerçeğin tümüyle gizlenip açıklanmaması, gerçeğin kısmen açıklanması veya gerçeğin kısmen veya tamamen değiştirilerek açıklanması suretiyle oluşur. Bilirkişinin, incelemeye konu işi gerektiği gibi incelenmeksizin yada incelemesine karşın elde ettiği bilgi ve bulguları olduğu gibi değil de farklı oran, miktar ve nitelikte göstererek gerçeğe aykırı görüş açıklaması halinde de suç oluşacaktır.
Somut olayda; Aile mahkemelerinde zabıt katipliği yapan sanığın, boşanma davasının tarafı olan katılan tarafından mahkemeye sunulan ses ve görüntü içeren CD’nın çözümü için uzmanlığı olmadığı halde bilirkişi olarak görevlendirildiği, ancak görüntüdeki bayanın … dilinde konuşması nedeniyle anlaşılmayan yerleri, Raporuna “anlaşılamayan kelimeler” olarak yazdığı, dolayısıyla ses kayıdı çözümü konusunda özel eğitim ve ihtisas sahibi olmayan ve atılı suçu kasten işlediği sabit olmayan sanığın beraati yerine yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi, yasaya aykırı, sanığın ve katılanın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken CMUK.nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 16.09.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Eskişehir avukat Mahmut Rasul UYANIK saygıyla sunar.