Devletin egemenlik alametlerini aşağılama suçu TCK m. 300’de düzenlenmiştir. Türk bayrağını yırtarak, yakarak veya sair surette alenen aşağılamak veya istiklal marşını alenen aşağılamak bu suçu oluşturur. TCK m. 300’de geçen ve Türk bayrağına karşı işlenen suçun cezası 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıdır. İstiklal marşını alenen aşağılamanın cezası ise 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezasıdır.
Bu suçların yabancı bir ülkede Türk vatandaşı tarafından işlenmesi halinde verilecek ceza 1/3 oranında artırılarak hüküm kurulacaktır.
TCK madde 300’ün tam metni şu şekildedir:
- Türk Bayrağını yırtarak, yakarak veya sair surette ve alenen aşağılayan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu hüküm, Anayasada belirlenen beyaz ay yıldızlı al bayrak özelliklerini taşıyan ve Türkiye Cumhuriyeti Devletinin egemenlik alameti olarak kullanılan her türlü işaret hakkında uygulanır.
- İstiklal Marşını alenen aşağılayan kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
- Bu maddede tanımlanan suçların yabancı bir ülkede bir Türk vatandaşı tarafından işlenmesi halinde, verilecek ceza üçte bir oranında artırılır.
Devletin Egemenlik Alametlerini Aşağılama Suçu Madde Gerekçesi
Madde metninde, Türk Bayrağını alenen tahkir fiili cezalandırılmaktadır.
Suçun konusu Türk Bayrağıdır. Türk Bayrağından maksat, Anayasanın 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasında belirtildiği üzere “şekli kanununda belirtilen beyaz ay yıldızlı al bayraktır”. Ancak, Türk Bayrağının yanı sıra, Anayasa’da belirlenen beyaz ay yıldızlı al bayrak özelliklerini taşıyan ve Türkiye Cumhuriyeti Devletinin egemenlik alameti olarak kullanılan her türlü işaretin de bu suçun konusunu oluşturacağı kabul edilmiştir.
Suçun maddî unsuru, bayrağın aşağılanmasıdır. Bu aşağılama çeşitli suretlerde gerçekleştirilebilir. Madde metninde yer verilen “yırtarak”, “yakarak” kelimeleri, tahkirin gerçekleştiriliş suretleri ile ilgili örnekleri oluşturmaktadır.
Maddenin ikinci fıkrasında, millî hâkimiyet alameti olan İstiklal Marşının alenen aşağılanması, ayrı bir suç olarak tanımlanmıştır.
Maddenin üçüncü fıkrasında, bu suçların Türk vatandaşı tarafından yabancı bir ülkede işlenmesi ağırlaştırıcı neden olarak kabul edilmiştir.
Emsal Yargıtay Kararları
Yargıtay 2. Ceza Dairesi Kararı
SUÇLAR : İş yeri dokunulmazlığının ihlâli, devletin egemenlik alametlerini aşağılama, kamu malına zarar verme
HÜKÜMLER : Beraat, hükmün açıklanmasının geri bırakılması
Katılan vekilinin süre tutum ve gerekçeli temyiz dilekçesi içeriğine göre; sanıklar hakkında iş yeri dokunulmazlığının ihlâli ve devletin egemenlik alametlerini alenen aşağılama suçlarından kurulan beraat hükümleri ile kamu malına zarar verme suçundan verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kararların temyiz edildiği belirlenerek yapılan incelemede;
I) Sanıklar hakkında kamu malına zarar verme suçundan verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kararlara yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;
Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararların, 5271 sayılı Kanun’un 231/12. maddesi uyarınca itiraza tabi olduğu, bu kararların temyizi mümkün olmadığından, aynı Kanun’un 264. maddesine göre de, kanun yolunun ve mercinin belirlenmesinde yanılma başvuranın hakkını ortadan kaldırmayacağından, katılan vekilinin dilekçelerinin itiraz niteliğinde olduğu kabul edilerek itirazın mercince incelenmesi için dosyanın incelenmeksizin mahalline Tebliğname’ye uygun olarak İADESİNE,
II) Sanıklar hakkında devletin egemenlik alametlerini alenen aşağılama suçundan kurulan beraat hükümlerine yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;
Sanıklar hakkında devletin egemenlik alametlerini alenen aşağılama suçundan açılan davalarda, suçtan doğrudan zarar görmeyen Milli Eğitim Bakanlığı vekilinin hükümleri temyiz hakkı bulunmadığından kurum vekilinin temyiz isteminin 1412 sayılı Kanun’un 317. maddesi gereğince Tebliğname’ye uygun olarak REDDİNE,
III) Sanıklar hakkında iş yeri dokunulmazlığının ihlâli suçundan kurulan beraat hükümlerine yönelik temyiz istemine gelince;
Dosya içerisindeki CD İzleme ve Çözüm Tutanağı, tanıkların anlatımları ve sanıkların aşamalardaki beyanları dikkate alındığında; sanıkların, TOKİ Karşıyaka Belediyesi Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinin bahçesine okulun kapanış saatinden sonra, açık bir rızaya gerek duyulmadan herkesin giremeyeceği bir zaman diliminde girdiklerinin anlaşılması karşısında; sanıklar hakkında yasal unsurları itibarıyla oluşan 5237 sayılı Kanun’un 116/4 ve 119/1-c. maddeleri gereğince iş yeri dokunulmazlığının ihlâli suçundan mahkûmiyet hükmü kurulması gerektiği gözetilmeden, yasal ve yeterli olmayan gerekçe ile yazılı şekilde sanıkların beraatlerine karar verilmesi, bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin bu sebepten dolayı Tebliğname’ye uygun olarak BOZULMASINA, dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 10.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Eskişehir avukat Mahmut Rasul UYANIK saygıyla sunar.