Koşullu salıverme (kanundaki adıyla koşullu salıverilme), hapis cezasının kanunda belirtilen kısmını ceza infaz kurumunda iyi halli olarak geçiren hükümlünün, cezasının geri kalanını dışarıda ve denetim altında geçirmek üzere serbest bırakılmasıdır. Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un (İnfaz Kanunu) 107. maddesinde düzenlenmiştir.
Koşullu salıverme bir af değildir; ceza ortadan kalkmaz. Hükümlü denetim süresini kurallara uygun geçirirse cezası infaz edilmiş sayılır, bu süre içinde kasıtlı bir suç işlerse koşullu salıverme geri alınır. Bu yazıda koşullu salıverme süreleri, hesaplama yöntemi, denetimli serbestlikle farkı ve 2025-2026 yıllarında yapılan değişiklikler anlatılmaktadır.
Soruşturma ve kovuşturma süreçleri ile ceza davalarına ilişkin genel bilgi için ceza davaları sayfamıza bakabilirsiniz.

İçindekiler
- Koşullu salıverme şartları
- Koşullu salıverme süreleri
- Koşullu salıverme hesaplama
- Denetimli serbestlik ile farkı
- Karar ve denetim süresi
- Koşullu salıvermenin geri alınması
- Emsal Yargıtay kararı
- Sık sorulan sorular
Koşullu Salıverme Şartları
Hükümlünün koşullu salıverilebilmesi için iki şart birlikte aranır:
- İyi hal: Hükümlü infaz süresini kurum kurallarına uyarak, haklarını iyi niyetle kullanarak ve yükümlülüklerini yerine getirerek geçirmiş olmalıdır. Disiplin cezaları iyi hal değerlendirmesini olumsuz etkiler. İyi halin varlığı kurum idare ve gözlem kurulunca değerlendirilir.
- Süre: Kanunda öngörülen sürenin ceza infaz kurumunda geçirilmiş olması gerekir. Süre, cezanın türüne ve suça göre değişir.
Devletin güvenliğine, anayasal düzene ve milli savunmaya karşı suçları (TCK m. 302-325) bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işleyip ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanlar ise koşullu salıvermeden hiç yararlanamaz (İnfaz Kanunu m. 107/16).
Koşullu Salıverme Süreleri
Koşullu salıverilmek için infaz kurumunda geçirilmesi gereken süreler şöyledir:
| Ceza ve suç türü | Kurumda geçirilmesi gereken süre |
|---|---|
| Ağırlaştırılmış müebbet hapis | 30 yıl |
| Müebbet hapis | 24 yıl |
| Süreli hapis (genel kural) | Cezanın yarısı |
| Süreli hapis: kasten öldürme, işkence ve eziyet, cinsel saldırı, özel hayata karşı suçlar gibi m. 107/2’de sayılan suçlar | Cezanın üçte ikisi |
| Suç örgütü faaliyeti kapsamında işlenen suçlar | Ağırlaştırılmış müebbette 36 yıl, müebbette 30 yıl, süreli hapiste üçte iki (m. 107/4) |
| Tekerrür halinde (mükerrir) | Ağırlaştırılmış müebbette 39 yıl, müebbette 33 yıl, süreli hapiste üçte iki (m. 108/1) |
| İkinci kez tekerrür | Süreli hapiste dörtte üç (m. 108/3) |
| Nitelikli cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, nitelikli reşit olmayanla cinsel ilişki ve uyuşturucu imal ve ticareti (yetişkinler) | Süreli hapiste dörtte üç (m. 108/9) |
Üçte iki oranının uygulandığı suçlar şunlardır: kasten öldürme (TCK m. 81-83), neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama (m. 87/2-d), işkence ve eziyet (m. 94-96), nitelikli hali dışındaki cinsel saldırı (m. 102), reşit olmayanla cinsel ilişkinin temel hali (m. 104/1) ve cinsel taciz (m. 105), özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlar (m. 132-138), devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk (m. 326-339). Çocuklar bakımından cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu imal ve ticareti de bu gruptadır. Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlarda ise o Kanun’daki özel hükümler uygulanır.
Birden fazla ceza
Birden fazla hapis cezası birlikte infaz ediliyorsa, kurumda geçirilecek süre üst sınırlara bağlıdır: birden fazla süreli hapis cezasında en fazla 28 yıl, müebbet ile süreli hapis cezasında en fazla 30 yıl, birden fazla müebbette 30 yıl, ağırlaştırılmış müebbet ile süreli veya müebbet hapis cezasında 36 yıl (m. 107/3).
15 yaşından küçükken infaz edilen süre
Hükümlünün 15 yaşını dolduruncaya kadar infaz kurumunda geçirdiği bir gün, koşullu salıverme hesabında iki gün sayılır. 18 Ağustos 2026’da yürürlüğe giren 7593 sayılı Kanun’la kasten öldürme (TCK m. 81-83), cinsel saldırı ve çocukların cinsel istismarı (m. 102, 103), uyuşturucu imal ve ticareti (m. 188) ve suç işlemek amacıyla örgüt kurma (m. 220) suçları bu kuralın dışında bırakılmıştır (m. 107/5).
Koşullu Salıverme Nasıl Hesaplanır?
Hesaplamada önce suça uygulanacak oran bulunur, ardından gözaltı ve tutuklulukta geçen süre bu süreden düşülür (TCK m. 63). Örnekler:
- 6 yıl hapis, genel kurala tabi bir suç (örneğin hırsızlık): Koşullu salıverme süresi cezanın yarısı olan 3 yıldır. Hükümlü 1 yıl tutuklu kalmışsa, kesinleşmeden sonra kurumda geçirmesi gereken süre 2 yıldır.
- 9 yıl hapis, kasten öldürmeye teşebbüs: Üçte iki oranı uygulanır; koşullu salıverme süresi 6 yıldır.
- 8 yıl hapis, mükerrir hükümlü: Tekerrür nedeniyle üçte iki oranı uygulanır; koşullu salıverme süresi 5 yıl 4 aydır.
Hükümlünün koşullu salıverilme ve hak ederek tahliye tarihleri, cumhuriyet başsavcılığı infaz bürosunun düzenlediği müddetnamede gösterilir. Kesin hesap için müddetnameye bakılmalıdır; denetimli serbestlik ve açık cezaevine ayrılma tarihleri de bu hesaba göre belirlenir.
Koşullu Salıverme ile Denetimli Serbestlik Arasındaki Fark
Denetimli serbestlik (İnfaz Kanunu m. 105/A), koşullu salıverme tarihinden önce başlayan bir infaz biçimidir. Hükümlü cezasının bu kısmını kurumda değil, dışarıda ve denetimli serbestlik müdürlüğünün gözetiminde geçirir. Koşullu salıverme tarihi gelince de koşullu salıverilir.
| Denetimli serbestlik | Koşullu salıverme | |
|---|---|---|
| Ne zaman başlar? | Kural olarak koşullu salıverme tarihine bir yıl veya daha az süre kala | Kanundaki süre kurumda geçirildiğinde |
| Şartları | Açık cezaevinde bulunma, iyi hal ve hükümlünün talebi | İyi hal ve sürenin dolması |
| Hukuki durum | Cezanın infazı dışarıda devam eder | Denetim süresi iyi geçirilirse ceza infaz edilmiş sayılır |
Bir yıllık süre, 0-6 yaş arası çocuğu olan kadın hükümlüler için iki yıl, ağır hastalık veya engellilik nedeniyle hayatını tek başına sürdüremeyen hükümlüler için üç yıldır. 30 Mart 2020’den önce işlenen suçlarda bu süre üç yıl olarak uygulanır (geçici m. 6).
25 Aralık 2025’te yayımlanan 7571 sayılı Kanun (11. Yargı Paketi) ile 31 Temmuz 2023 ve öncesinde işlenen suçlarda hükümlülere açık cezaevine ve denetimli serbestliğe üç yıl daha erken ayrılma imkanı tanınmıştır (geçici m. 10). Kasten öldürmenin bazı nitelikli halleri, cinsel dokunulmazlığa karşı bazı suçlar, terör ve örgüt suçları gibi suçlar bu imkanın dışındadır.
Koşullu Salıverme Kararı ve Denetim Süresi
Koşullu salıverme için kurum idaresi gerekçeli bir rapor hazırlar; infaz hâkimliği bu rapor üzerine dosya üzerinden karar verir. Karara karşı itiraz yoluna başvurulabilir (m. 107/11).
Koşullu salıverilen hükümlü bir denetim süresine tabi tutulur. Bu süre, kurumda geçirilmesi gereken süre kadardır; süreli hapis cezalarında hak ederek tahliye tarihini geçemez (m. 107/6). Hâkim, denetim süresinde denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına veya hükümlünün herhangi bir yükümlülük belirlenmeden serbest kalmasına karar verebilir; hükümlüye rehberlik edecek bir uzman da görevlendirebilir (m. 107/9-10).
Denetim süresi yükümlülüklere uygun ve iyi halli olarak geçirilirse ceza infaz edilmiş sayılır (m. 107/14).
Koşullu Salıvermenin Geri Alınması
Koşullu salıverme kararı şu durumlarda geri alınır (m. 107/12):
- Hükümlünün denetim süresi içinde kasıtlı bir suç işlemesi ve bu suçtan hapis cezasına mahkûm edilmesi,
- Hâkimin uyarısına rağmen kendisine yüklenen yükümlülüklere uymamakta ısrar etmesi.
Yeni suç işlenmesi halinde hükümlü, sonraki suç için verilen hapis cezasının iki katı kadar süreyi, suç tarihinden başlamak ve hak ederek tahliye tarihini geçmemek üzere kurumda geçirir. Yükümlülüklere aykırılık halinde ise hâkimin aykırılığın niteliğine göre belirleyeceği süre infaz edilir. Geri alınan hüküm bakımından bir daha koşullu salıverme kararı verilmez (m. 107/13). Geri alma kararını infaz hâkimliği dosya üzerinden verir ve bu karara da itiraz edilebilir (m. 107/15).
Emsal Yargıtay Kararı
Yargıtay 1. Ceza Dairesi, E. 2014/826, K. 2014/2204, T. 07.04.2014: Birden fazla ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası bulunan hükümlü için koşullu salıverme süresi normalde 36 yıldır. Ancak hükümlü hakkında mükerrirlere özgü infaz rejimi uygulanacağından, Daire koşullu salıverme süresinin 39 yıl olarak hesaplanması gerektiğine hükmetmiş ve itirazın reddine ilişkin kararı kanun yararına bozmuştur.
Sık Sorulan Sorular
Hapis cezasının kanunda belirtilen kısmını infaz kurumunda iyi halli olarak geçiren hükümlünün, cezasının kalanını dışarıda denetim altında geçirmek üzere serbest bırakılmasıdır (İnfaz Kanunu m. 107).
Süreli hapis cezalarında kural olarak cezanın yarısı, kasten öldürme ve cinsel saldırı gibi bazı suçlarda üçte ikisi, ikinci tekerrür ve uyuşturucu ticareti gibi suçlarda dörtte üçü esas alınır. Bulunan süreden gözaltı ve tutuklulukta geçen süre düşülür. Ağırlaştırılmış müebbette süre 30 yıl, müebbette 24 yıldır.
Denetimli serbestlik, koşullu salıverme tarihine kural olarak bir yıl kala başlar ve cezanın bu kısmı dışarıda denetim altında infaz edilir. Koşullu salıverme ise kanundaki sürenin dolmasıyla gerçekleşir ve denetim süresi iyi geçirilirse ceza infaz edilmiş sayılır.
Kurum idaresinin hazırladığı gerekçeli rapor üzerine infaz hâkimliği dosya üzerinden karar verir. Karara karşı itiraz yoluna başvurulabilir.
Koşullu salıverme ve hak ederek tahliye tarihleri, cumhuriyet başsavcılığı infaz bürosunun düzenlediği müddetnamede gösterilir. Müddetname hükümlüye tebliğ edilir; avukat aracılığıyla da incelenebilir.
Denetim süresinde kasıtlı suç işlenirse, yeni suç için verilen hapis cezasının iki katı kadar süre kurumda geçirilir; bu süre hak ederek tahliye tarihini geçemez. Aynı hüküm için bir daha koşullu salıverme kararı verilmez.
Hayır. Devletin güvenliğine, anayasal düzene ve milli savunmaya karşı suçları örgüt faaliyeti çerçevesinde işleyip ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanlar koşullu salıvermeden yararlanamaz (m. 107/16).
Genel oranlar 2020’den beri aynıdır. 2025-2026’da tekerrür ve denetimli serbestlik şartlarında (7550 sayılı Kanun), 31 Temmuz 2023 öncesi suçlarda açık cezaevi ve denetimli serbestlik sürelerinde (7571 sayılı Kanun) ve 15 yaş kuralının kapsamında (7593 sayılı Kanun) değişiklik yapılmıştır.
Bu yazı, koşullu salıvermeye ilişkin genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. İnfaz hesabı her hükümlü için cezanın türüne, suç tarihine ve infaz dosyasına göre ayrıca yapılmalıdır.
Son güncelleme: 24 Ekim 2026. Hazırlayan: Avukat Mahmut Rasul Uyanık, Eskişehir Barosu.